काठमाडौँ — नेपाल राष्ट्र बैंकको तथ्यांकअनुसार भदौको मध्यसम्ममा नेपालका बैंकहरूले ६० खर्ब रुपैयाँभन्दा बढी कर्जा प्रवाह गरिसकेका छन्। चाडपर्वको किनमेल र आयात व्यापारले कर्जाको माग बढाएको तथ्यांक पिपुल्स रिभ्युले सार्वजनिक गरेको छ।
चालु आर्थिक वर्ष २०८२/८३ का पहिलो दुई महिनामा बैंक तथा वित्तीय संस्थाले आफ्नो कर्जा पोर्टफोलियोमा ६२ अर्ब ८५ करोड रुपैयाँ थपेका छन्। यो १.१ प्रतिशतको वृद्धि हो, जसले कुल कर्जा ६० खर्ब १७ अर्ब रुपैयाँ पुर्याएको छ। अघिल्लो वर्ष यही दुई महिनामा थपिएको कर्जा निकै कम थियो, ३५ अर्ब ४९ करोड रुपैयाँ अर्थात् ०.६ प्रतिशत।
कर्जाको सबैभन्दा ठूलो हिस्सा उपभोक्ता कर्जामा छ, १३ खर्ब ६१ अर्ब रुपैयाँ, जुन कुलको २२.६१ प्रतिशत हो। त्यसपछि थोक तथा खुद्रा व्यापार छ, दुई महिनामा २५ अर्ब २४ करोड अर्थात् २.५ प्रतिशतले बढेर १० खर्ब ४५ अर्ब रुपैयाँ पुगेको छ।
सुनचाँदी धितोमा लिइने कर्जा पनि ३.५ प्रतिशतले बढेर १ खर्ब ३२ अर्ब ३५ करोड रुपैयाँ पुगेको छ। क्रेडिट कार्ड कर्जा ६.६ प्रतिशतले बढेर ८ अर्ब ५९ करोड रुपैयाँ छ।
कृषि क्षेत्र भने उल्टो दिशामा गएको छ। यस क्षेत्रको कर्जा ९ अर्ब २१ करोड रुपैयाँले घटेर ४ खर्ब १ अर्ब २२ करोड रुपैयाँमा झरेको छ, जुन २.२ प्रतिशतको गिरावट हो। बाली उत्पादन र कृषि सेवातर्फको कर्जा ३.९ प्रतिशतले घटेको छ।
उत्पादन क्षेत्रको कर्जा १८ अर्ब ८ करोड रुपैयाँले बढेर ९ खर्ब ४८ अर्ब ४१ करोड रुपैयाँ पुगेको छ। विद्युत् क्षेत्रको कर्जा १.९ प्रतिशतले बढेर ५ खर्ब १४ अर्ब १० करोड रुपैयाँ र निर्माण क्षेत्रको कर्जा ३.७ प्रतिशतले बढेर २ खर्ब ८४ अर्ब ५३ करोड रुपैयाँ छ।
सेवा क्षेत्रको कर्जा २.७ प्रतिशतले बढेर ५ खर्ब २३ अर्ब ४६ करोड रुपैयाँ पुगेको छ। होटेल व्यवसायको बाँकी कर्जा २ खर्ब ३४ अर्ब ५ करोड रुपैयाँ छ। लघुवित्त संस्थातर्फको कर्जा भने १३.२ प्रतिशतले घटेर १ खर्ब ८२ अर्ब ६९ करोड रुपैयाँमा झरेको छ।
नेपाल बैंकर्स संघका अध्यक्ष तथा माछापुच्छ्रे बैंकका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत सन्तोष कोइरालाका अनुसार दसैँ र तिहारको समयमा कर्जाको माग सामान्यतया बढ्छ। उपभोक्ताले बढी खर्च गर्ने र व्यापारीले सामान भण्डारण तथा व्यवसाय विस्तारका लागि कर्जा लिने उनको भनाइ छ।
बैंकहरूसँग कर्जा दिन पर्याप्त रकम रहेको कोइरालाले बताए। तर कर्जा वृद्धि लामो समयदेखि अपेक्षाभन्दा तल रहेको उनको भनाइ छ। चीनसँगका सीमा नाकामा बाढी र पहिरोले आपूर्ति पनि प्रभावित गरेको उनले थपेका छन्।
कृषि विकास बैंकका प्रवक्ता हिमाल पौड्यालका अनुसार चाडपर्वको खर्चले मात्र अर्थतन्त्रमा ठूलो सुधार आउँदैन। दिगो वृद्धिका लागि ठूला पूर्वाधार आयोजना, नयाँ उद्योग र उद्यमशीलतामा लगानी चाहिन्छ, जसलाई बढी कर्जा प्रवाहले साथ दिनुपर्ने उनको भनाइ छ।
