काठमाडौँ — PHP मा फेला परेका दुई गम्भीर सुरक्षा त्रुटिका कारण नेपालका बैंक, वित्तीय संस्था र सरकारी निकायले आ–आफ्ना वेबसाइट बन्द गरेका छन्। केन्द्रीय बैंकले प्रणाली अद्यावधिक गर्न र जोखिमयुक्त सेवा बन्द राख्न निर्देशन दिएको छ।
नेपाल राष्ट्र बैंकले शुक्रबार सूचना जारी गर्दै बैंक तथा वित्तीय संस्था, भुक्तानी प्रणाली सञ्चालक, भुक्तानी सेवा प्रदायक र रेमिट्यान्स कम्पनीलाई सावधानी अपनाउन, प्रणाली अद्यावधिक गर्न र निगरानी बढाउन भनेको छ। केन्द्रीय बैंकका अत्यावश्यक सूचना भने आधिकारिक सामाजिक सञ्जालबाट दिइने सूचनामा उल्लेख छ।
राष्ट्र बैंकका प्रवक्ता गुरुप्रसाद पौडेलका अनुसार त्रुटि वेबसाइटको पछाडि काम गर्ने प्रणालीमा छ। कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआई) मोडेल प्रयोग गरी PHP कोड परीक्षण गर्ने क्रममा सुरक्षा अनुसन्धानकर्ताले त्रुटि पत्ता लगाएका हुन्। बन्द गरिएको वेबसाइट ह्याक भएको होइन भनेर उनले स्पष्ट पारेका छन् र जोखिम पुराना PHP संस्करणमा मात्र सीमित नभएको बताएका छन्।
CVE-2026-109618 र CVE-2026-109619 नामका दुई त्रुटिलाई १० मा ९.२ अंक दिइएको छ। सरकारी परामर्शअनुसार सुरक्षित संस्करण PHP 8.5.12, 8.4.27, 8.3.36 र 8.2.35 वा त्यसभन्दा माथिका हुन्।
प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद्को कार्यालयअन्तर्गतको सफ्टवेयर विकास तथा सञ्चालन केन्द्रमा त्रुटि सार्वजनिक भएको अक्टोबर २१ पछि आपत्कालीन टोली गठन गरिएको थियो, काठमाडौं पोस्टले जनाएको छ। सावधानीका रूपमा प्रणाली बन्द गरिएको र केही प्रणाली अद्यावधिक गरेर पुनः सञ्चालनमा आइसकेका छन्। दशैं बिदाको समय भएकाले सरकारी काम प्रभावित नभएको केन्द्रले जनाएको छ।
आम मानिसका लागि अवरुद्ध भएका सेवा भने सूचना र फारामसँग सम्बन्धित हुन् — ब्याजदर, शुल्क, शाखा र एटीएम विवरण, ऋण उत्पादन, विवरणपत्र, सूचना, अनलाइन आवेदन र खाता खोल्ने सेवा। पैसाको कारोबार भने चलिरह्यो।
नेपाल बैंकर्स संघका अध्यक्ष सन्तोष कोइरालाका अनुसार क्युआर भुक्तानी र मोबाइल बैंकिङ सामान्य रूपमा चले। इन्टरनेट बैंकिङ र वेबसाइटसँग जोडिएका सेवा बढी प्रभावित भए र केही बैंकले जोखिम मूल्याङ्कनपछि वेबसाइट पुनः सञ्चालनमा ल्याइसकेका छन्। ग्राहकको तथ्याङ्क वा वित्तीय सम्पत्ति गुमेको कुनै जानकारी नआएको उनले बताए।
